In Short
«طبیعی» در محصولات آرایشی تعریف قانونی واحدی ندارد؛ سازمان غذا و داروی آمریکا آن را تعریف نکرده و استاندارد ISO 16128 فقط روش دسته‌بندی ترکیبات و محاسبه درصد طبیعی را می‌دهد، نه ادعای ایمنی. درصدی که Pi روی هر محصول می‌نویسد سهم ترکیبات طبیعی فرمول است، و طبیعی بودن خودبه‌خود یعنی کم‌خطرتر بودن نیست.
آیا «طبیعی» تعریف قانونی دارد؟
نه یک تعریف واحد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) صریحاً می‌گوید واژه «طبیعی» را برای برچسب آرایشی‌ها تعریف نکرده و برای آن تعریف قانونی ندارد. همان قواعد ایمنی و برچسب‌گذاری برای همه آرایشی‌ها، از هر منبعی، یکسان است و برچسب فقط باید درست و غیرگمراه‌کننده باشد. واژه «ارگانیک» در آمریکا برای مواد کشاورزی تعریف دارد، اما «طبیعی» نه.
پس وقتی روی یک کرم «طبیعی» یا «ارگانیک» می‌خوانید، باید بپرسید: طبق کدام تعریف؟ و چند درصد؟
استاندارد ISO 16128 چه می‌گوید؟
ISO 16128 رایج‌ترین چارچوب بین‌المللی برای این پرسش است. بخش اول آن ترکیبات را دسته‌بندی می‌کند و بخش دوم روش محاسبه «شاخص طبیعی» و «شاخص با منشأ طبیعی» را برای هر ترکیب و کل محصول می‌دهد.
| دسته در ISO 16128 | یعنی چه |
|---|---|
| طبیعی | از گیاه، جانور، میکروارگانیسم یا معدن، با فرایندهای فیزیکی |
| مشتق طبیعی | از ماده طبیعی ساخته شده، ولی فرایند شیمیایی یا زیستی دیده است |
| آب | دسته‌ای جدا؛ برند می‌تواند آن را در محاسبه بیاورد یا نیاورد |
| غیرطبیعی | ترکیبی که در هیچ‌یک از دسته‌های بالا نمی‌گنجد |
نکته مهم: خود استاندارد می‌گوید به ادعاها و برچسب‌گذاری، ایمنی برای انسان و الزامات قانونی نمی‌پردازد. یعنی عدد طبیعی بودن چیزی درباره ایمن بودن یا مؤثر بودن محصول نمی‌گوید.
«X٪ ترکیبات طبیعی» روی محصولات Pi یعنی چه؟
یعنی چند درصد از فرمول از ترکیبات طبیعی یا با منشأ طبیعی ساخته شده است. چند مثال از صفحه محصولات:
| محصول | ترکیبات طبیعی | نکته |
|---|---|---|
| بالم لب | ۹۹٫۵٪ | موم زنبور عسل، شی‌باتر و روغن‌های گیاهی |
| کرم دور چشم روز | ۹۲٫۴٪ | فیلتر UVA و UVB هم دارد |
| ضدآفتاب بی‌رنگ | ۷۷٫۲٪ | فیلترهای شیمیایی و معدنی UV |
در ضدآفتاب، محافظت در برابر آفتاب کار اصلی محصول است و برای آن فیلترهای شیمیایی را کنار فیلتر معدنی تیتانیوم دی‌اکساید گذاشته‌ایم؛ برای همین درصد طبیعی آن کمتر است، و این انتخاب آگاهانه ماست. روش دقیق محاسبه این درصدها، از جمله این‌که آب فرمول حساب شده یا نه، هنوز روی این سایت منتشر نشده است. برای همین فهرست کامل ترکیبات را کنار عدد گذاشته‌ایم تا خودتان ببینید چه چیزی داخل شیشه است.
آیا طبیعی یعنی بی‌خطرتر؟
نه. FDA می‌گوید منشأ ترکیبات تعیین نمی‌کند که محصول چقدر ایمن است و نباید فرض کرد محصول طبیعی ایمن‌تر است. واژه «ضدحساسیت» (hypoallergenic) هم تعریف رسمی ندارد.
مثال روشنش روغن‌های اسانسی است. حساسیت تماسی به ۸۰ روغن اسانسی در مقالات گزارش شده است. در میان آن‌ها روغن درخت چای بیشترین واکنش حساسیتی منتشرشده را داشته و در تست‌های پوستی معمول، ۰٫۱ تا ۳٫۵ درصد افراد به آن واکنش مثبت داده‌اند. روغن تازه حساسیت‌زای ضعیف تا متوسط است، اما اکسید شدن آن را حساسیت‌زاتر می‌کند. بیشتر واکنش‌ها از روغن خالص بوده و آرایشی‌ها سهم کمتری داشته‌اند.
ما روغن درخت چای را در چند محصول Pi، از جمله تونر، مرطوب‌کننده‌ها، ضدآفتاب و بالم لب، به کار می‌بریم؛ برای همین در صفحه هر کدام نوشته‌ایم که اگر به آن حساسیت دارید، آن محصول برای شما نیست.
هنگام خرید به چه نگاه کنم؟
- فهرست کامل ترکیبات (INCI)، نه فقط واژه «طبیعی» روی جعبه.
- درصد و تعریف آن. چند درصد، و طبق کدام روش؟
- ترکیبی که به آن حساسیت دارید، حتی اگر گیاهی باشد.
- تست روی پوست. قبل از اولین استفاده، کمی از محصول را روی بخش کوچکی از پوست بزنید و صبر کنید ببینید قرمزی یا خارشی پیش می‌آید یا نه.
چه زمانی به پزشک پوست مراجعه کنم؟
اگر بعد از استفاده از هر محصولی، طبیعی یا غیرطبیعی، قرمزی، خارش، تاول یا تورم دیدید، استفاده را قطع کنید. اگر واکنش شدید بود یا تکرار شد، به متخصص پوست مراجعه کنید؛ تست پچ در مطب می‌تواند نشان دهد به کدام ترکیب حساسیت دارید.
